De feestdagen 2026: je klant shopt nu met AI

Door: Dagmar Bank

15 september 2026

Leestijd: 6 minuten

De feestdagen komen er weer aan en dit jaar is er iets veranderd. Je klant zoekt zijn cadeaus niet meer alleen op Google of in de winkel, maar vraagt steeds vaker aan AI: “Wat is een goed cadeau voor mijn vader onder de 50 euro?” Onderzoek laat zien dat mensen van plan zijn AI dit seizoen fors meer te gebruiken voor hun aankopen. En er is nog nieuws: ChatGPT Ads is nu ook in Nederland uitgerold. Twee ontwikkelingen die samen bepalen of jouw webshop straks gevonden wordt. Ik leg je uit wat het betekent en wat je er nu al aan kunt doen.

Dit moet je weten over de AI-shopper tijdens de feestdagen:

De klant shopt dit jaar mét AI

Laat ik met de cijfers beginnen, want die liegen er niet om. Uit onderzoek van Q&A Retail blijkt dat inmiddels de helft van de Nederlandse consumenten weleens generatieve AI gebruikt tijdens het shoppen. Anderhalf jaar geleden was dat nog maar een derde. Het verschil tussen generaties is groot: in de groep van 18 tot 34 jaar gebruikt 83% AI in een winkelsessie, bij 55-plussers is dat 22%. ChatGPT is daarbij veruit de populairste tool.

Ook internationaal zie je dezelfde beweging. Microsoft Advertising meldt dat 76% van de Amerikaanse shoppers van plan is AI in te zetten om hun feestdagenuitgaven te plannen. Volgens Optimove Insights raadpleegt 72% van de Amerikaanse consumenten tools als ChatGPT, Claude of Gemini voor cadeau-ideeën. Uit onderzoek van Mastercard blijkt dat tieners AI ongeveer twee keer zo vaak inzetten als hun ouders om de beste deal te vinden.

Wat betekent dat concreet voor jou? Je klant oriënteert zich steeds vaker in een gesprek met AI, nog vóórdat hij op jouw website belandt. De koopreis begint dus eerder en op een plek waar jij misschien nog niet zichtbaar bent.

Nieuw: ChatGPT Ads is live in Nederland

En laat daar nou net iets nieuws bij komen kijken. Sinds kort is het mogelijk om te adverteren in ChatGPT. Deze advertenties verschijnen onder een antwoord van ChatGPT, staan los van dat antwoord en zijn duidelijk gemarkeerd als advertentie.

Het werkt anders dan Google Ads. Het draait niet om exacte zoekwoorden, maar om de context van het gesprek: waar is de gebruiker mee bezig en wat probeert hij te bereiken? Op basis daarvan bepaalt het systeem of jouw aanbod relevant is. Goed om te weten: de advertenties worden op dit moment alleen getoond aan gebruikers van de Free- en Go-versie. Betaalde abonnementen en gebruikers onder de 18 vallen erbuiten.

De grootste kans zit in de oriëntatie- en overwegingsfase, precies op het moment waarop de feestdagenshopper cadeaus vergelijkt en twijfelt. Voor een webshop met producten waar mensen even over nadenken, is dat interessant.

Wil je weten hoe zichtbaar jouw webshop is in AI?

Ontdek jouw kansen

Niet alleen ChatGPT: word ook zichtbaar in Copilot

ChatGPT is niet de enige AI waar je klant rondkijkt. Ook in Microsoft Copilot krijgt je klant productkaarten te zien met een foto, prijs en beoordeling. Copilot haalt die deels uit gewone (gratis) productlistings en deels uit advertenties.

En hier zit een belangrijk detail dat je nergens officieel op papier vindt, maar dat wij bij onze klanten wél zien: je gratis productlistings worden in Copilot pas zichtbaar zodra je adverteert op je producten in Microsoft Ads. Al is het maar met een klein budget. Doe je niets, dan blijf je onzichtbaar. Zet je een klein bedrag op productadvertenties, dan komen juist óók je gratis listings tevoorschijn.

Mijn advies: wacht daar niet mee, maar zet nu alvast een klein budget op productadvertenties in Microsoft Ads. Zo bouw je je zichtbaarheid in Copilot op precies het moment dat je klant volop cadeaus zoekt. En het mooie: die investering betaalt zich niet alleen terug in de advertenties zelf, maar ook in de gratis zichtbaarheid die je ermee ontgrendelt.

Datzelfde principe geldt breder: zorg dat je productdata op orde is. Gemini put bijvoorbeeld uit je Google Merchant Center, dezelfde bron als Google Shopping. Hoe beter je feed en productinformatie, hoe groter de kans dat AI jouw producten laat zien.

De kans (en de valkuil) voor jou als ondernemer

Hier wordt het interessant. Want de consument is klaar voor AI, maar de meeste bedrijven nog niet. Uit onderzoek van Narvar blijkt dat 65% van de consumenten AI wil gebruiken voor minstens één onderdeel van hun feestdageninkopen, terwijl maar 8% van de retailers zich zeker voelt in het inzetten van AI. Dat gat is jouw kans.

Ik vind dat je AI dit seizoen niet moet zien als “nog een kanaaltje erbij”, maar als een verschuiving in hoe je klant zoekt. Als een AI-tool jouw product niet kan vinden, begrijpen of aanbevelen, dan besta je voor die shopper simpelweg niet. Net zoals je jaren geleden gevonden wilde worden in Google, wil je nu gevonden worden in AI. Dat noemen we AI-vindbaarheid en Answer Engine Optimization.

Zo bereid je je voor

Genoeg theorie, tijd voor de praktijk. Dit zou ik nu al oppakken:

• Zorg dat AI je begrijpt. Duidelijke productinformatie, heldere prijzen en een goede structuur op je site helpen AI om jouw producten te vinden en aan te bevelen. Dit is de basis van AI-vindbaarheid.
• Begin op tijd. De koopreis begint eerder dan je denkt. Volgens Microsoft Advertising duurt de gemiddelde feestdagen-koopreis inmiddels zo’n 52 dagen, en in de VS start 63% van de shoppers al vóór Halloween. Wie in oktober klaarstaat, plukt in november en december de vruchten.
• Test ChatGPT Ads gecontroleerd. Er zijn nog geen vaste benchmarks, dus mijn advies: begin klein, verzamel data en kijk daarna welke rol het kanaal in jouw mix kan spelen.
• Pak de basis erbij. AI komt er dit jaar bovenop, maar je vertrouwde voorbereiding blijft net zo belangrijk. Alle praktische tips daarvoor vind je in ons artikel Voorbereid de feestdagen in, en voor een vliegende start download je gratis onze Black Friday ultimate guide met 61 concrete tips.

Aan de slag met de AI-shopper

De feestdagen zijn nog altijd dé periode om je omzet een boost te geven. Alleen loopt de weg naar je klant dit jaar deels via AI. Wie daar nu op inspeelt, is straks zichtbaar op het moment dat het telt en dat is precies waar jij wilt zijn. 😉

Wil je weten hoe jouw webshop er nu voor staat en waar je kansen liggen? Vraag de gratis Quickscan aan, dan brengen we het samen in kaart.